ناصر الدين انصارى قمى

357

اختران فقاهت ( فارسى )

ستوده‌اند و اندكى از سجايا و مزاياى او را بازگفته‌اند . علامه امين عاملى مىنويسد : اكثر استفاده ما در فقه و اصول ، از محضر شريفش بود و اين به جز استفاده‌هايى بود كه از اخلاق ، رفتار و كردارش مىبرديم . به درستى كه سودمندترين مواعظ ، موعظه به كردار است نه به گفتار . « 1 » فروتنى او را مظهر تواضع و فروتنى با عموم نوشته‌اند . شيخ آقا بزرگ تهرانى مىنويسد : وى با شاگردان و طبقات مختلف مردم سيره حسنه‌اى داشت . براى ايشان فروتنى مىورزيد و آنان را با رفتار و كردارش تربيت مىكرد ، همان گونه كه با گفتار ، درس و بحثش آنان را پرورش مىداد و گروهى از شاگردانش به او اقتدا كردند و نزد مردم از نامى نيك برخوردار بودند . وى در شب‌وروز به تنهايى حركت مىكرد و اجازه نمىداد كسى همراه او راه برود و به او كمك كند . در آن زمان ، رسم بزرگان آن بود كه شب‌ها در مقابل آنان چراغ مىبردند ، تا راه روشن شود ، اما او به اين كار هم راضى نمىشد . او همراه با شاگردانش به گونه‌اى نشست و برخاست مىكرد كه گويى يكى از آنان است . او مانند آنان مىگفت و مىشنيد و براى خود اعتبارى ويژه قائل نمىشد . « 2 » علامه سيد محسن امين هم مىنويسد : از تواضع شديد وى آن بود كه در برابر هر كسى كه وارد مىشد ، برمىخاست و براى ورود طلاب ، حتى در اثناى درس ، بلند مىشد و احترام مىكرد . درحالىكه عادت استادان در نجف اين بود كه در مقابل احدى از شاگردانشان ، چه در ميان درس و چه در خارج آن ، بلند

--> ( 1 ) . همان ، ص 19 . ( 2 ) . تهرانى ، نقباء البشر ، ج 2 ، ص 777 .